Berner Sennenhoond: Rasoverzicht
De Berner Sennenhoond is een van de vier Zwitserse Sennenhonden, ingedeeld in FCI-groep 2 (Pinscher en Schnauzer type, Molossers en Zwitserse berghonden). Oorspronkelijk gekweekt als werkhond op boerderijen in de Berner Oberland-regio van Zwitserland, is de Berner een grote, driekleurige hond met een kalm temperament, grote genegenheid en indrukwekkende veelzijdigheid. In het moderne gezin zijn zij toegewijde familiegezelschappen, zacht met kinderen en loyaal zonder maat.
Maar Bernese Mountain Dogs dragen een waarheid die elke potentiële eigenaar moet begrijpen voordat hij zich inzet: de gemiddelde levensduur is slechts 6 tot 9 jaar — tragisch kort gezien het grote hart dat zij geven. Dit is niet eenvoudigweg een kwestie van een groot ras. De Berner Sennenhoond wordt onevenredig zwaar belast door ernstige gezondheidsaandoeningen, met name kanker, wat van invloed is op de ervaring van het hebben van er één. Het grondig begrijpen van deze aandoeningen is de eerste vorm van zorg die een eigenaar kan bieden.
Histiocytair Sarcoom: De Voornaamste Doodsoorzaak
Histiocytair Sarcoom — soms historisch aangeduid als Kwaadaardig Histiocytose in zijn systemische vorm — is de meest voorkomende doodsoorzaak bij Berner Sennenhonden. Naar schatting zal meer dan 25 procent van de Berners erdoor worden getroffen, en in sommige bloedslijnen is het voorkomen nog hoger. Dit is een agressieve kanker van histiocytaire cellen (een type immuuncel), die zich in vrijwel elk orgaan of weefsel kan voordoen. Er zijn twee hoofdverschijningsvormen: gelokaliseerd histiocytair sarcoom, dat één locatie beïnvloedt, zoals de milt, long, bot of hersenen; en gemetastaseerd (systemisch) histiocytair sarcoom, dat zich snel over meerdere organen verspreidt.
De prognose voor histiocytair sarcoom is helaas in de meeste gevallen slecht, met name voor de gemetastaseerde vorm. De symptomen variëren afhankelijk van de locatie, maar kunnen snelle gewichtsverlies, lusteloosheid, bloedarmoede, ademhalingsproblemen of plotselinge neurologische veranderingen omvatten. Vroege opsporing verbetert de opties, dus elke Berner Sennenhoond die plotselinge achteruitgang vertoont, moet snel worden onderzocht.
Een DNA-test voor gevoeligheid voor Kwaadaardige Histiocytose is nu beschikbaar via laboratoria waaronder Laboklin. Hoewel deze test niet met zekerheid voorspelt welke individuele honden de ziekte zullen ontwikkelen, biedt het fokkers waardevolle informatie om de prevalentie in toekomstige generaties te helpen verminderen. Progressieve histiocytose — een langzamere, meer indolente vorm van de ziekte — is ook opgemerkt in het ras. Verantwoordelijke fokkers moeten zich bezighouden met gezondheidsprogramma's gericht op deze aandoening.
Heupdysplasie
Heupdysplasie behoort tot de meest voorkomende orthopedische aandoeningen bij Berner Sennenhonden, met onderzoeken die aanzienlijk hogere percentages aangeven dan in veel andere grote rassen. De aandoening betreft abnormale ontwikkeling van het heupgewricht, wat leidt tot instabiliteit, pijn en progressieve artritis. Het BVA/KC-programma voor heupdysplasie is het standaardscreeningsinstrument in het Verenigd Koninkrijk, terwijl het FCI-schema (heupen geclassificeerd van A tot E) veel wordt gebruikt in heel Europa, inclusief Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk en Nederland.
Screening vóór fokken is verplicht in gezondheidsgerichte Berner-fokprogramma's, en geen hond met matige of ernstige dysplasie mag voor reproductie worden gebruikt. Voor aangetaste honden omvat het management gewichtsbeheersing, hydrotherapie, fysiotherapie, gewrichtssupplementen en chirurgische ingrepen zoals totale heupvervanging in ernstige gevallen.
Ellebooboogdysplasie
Elleboogdysplasie komt ook veel voor bij Berners en omvat een reeks ontwikkelingsstoornissen die het ellebooggewricht beïnvloeden, waaronder gefragmenteerd mediaalkronoid proces, osteochondrose van de mediale humerale condyle en ununited anconaal proces. Deze aandoeningen veroorzaken voorpoot mank lopen, met name bij jonge, groeiende honden. BVA/KC-elleboogklassificatie is beschikbaar in het Verenigd Koninkrijk; Europese equivalenten worden op het vasteland gebruikt. Net als bij heupdysplasie moeten fokdieren worden gescreend en moeten de resultaten worden gedocumenteerd.
Maagdilatatie-Volvolus (Opblazing)
De diepe borst van de Berner Sennenhoond plaatst hem in de categorie met verhoogd risico voor Maagdilatatie-Volvulus. GDV is een levensbedreigende noodsituatie waarin de maag met gas volloopt en roteert, waardoor de bloedtoevoer wordt afgesn eden. Tekenen zijn onder meer onvruchtbaar braken, een opgeblazen buik, onrustigheid, kwijlen en snelle achteruitgang. Elke Berner-eigenaar moet deze tekenen kennen en het telefoonnummer van een spoedkliniek altijd bij de hand hebben.
Preventieve gastropexy — chirurgische fixatie van de maag aan de buikwand — kan worden uitgevoerd op het moment van castratie of als geplande ingreep en is het waard om met uw dierenarts te bespreken. Het voeren van kleinere maaltijden twee keer per dag in plaats van één grote maaltijd, het gebruik van een traagvoedbak en het vermijden van intensieve lichaamsbeweging onmiddellijk voor of na maaltijden zijn allemaal zinvolle voorzorgsmaatregelen.
Sub-Aortale Stenose (SAS)
Sub-Aortale Stenose is een aangeboren hartaandoening waarin een vernauwing onder de aortaklep de bloedstroom vanuit de linker ventrikel belemmert. In lichte gevallen kan de hond jarenlang volledig symptoomvrij zijn; in matige tot ernstige gevallen bestaat risico op inspanningsintolerantie, flauwvallen en plotselinge hartdood. Cardiologisch onderzoek door ausculatie (luisteren naar een hartmurmuratie) en echocardiografie moeten worden uitgevoerd op fokdier Berners. De aandoening is erfelijk, en aangetaste of drager-honden moeten van fokprogramma's worden uitgesloten.
Craniale Kruisbandaandoening
Ruptuur van het craniale kruisband is een veel voorkomende oorzaak van plotselingh achterpoot mank lopen bij grote rassen, waaronder de Berner Sennenhoond. De aandoening bij Berners is typisch degeneratief in plaats van puur traumatisch — het ligament verzwakt in de loop van de tijd voordat gedeeltelijke of volledige ruptuur optreedt. Chirurgische reparatie is de aanbevolen behandeling in de meeste gevallen, waarbij TPLO (Tibiaal Plateau Verlichtings-Osteotomie) of vergelijkbare ingrepen vaak bij grotere honden worden gebruikt. Zonder chirurgische ingreep leidt progressieve gewrichtsinstabiliteit tot ernstige, pijnlijke artritis.
Degeneratieve Myelopathie
Degeneratieve Myelopathie (DM) is een progressieve neurologische ziekte die het ruggenmerg aantast, wat leidt tot zwakte van de achterpoten en uiteindelijk verlamming. Dit wordt veroorzaakt door een mutatie in het SOD1-gen, en een DNA-test is beschikbaar via verschillende laboratoria, waaronder Laboklin. Honden die homozygoot zijn voor de mutatie
```