Waarom elke hondenbaas de vitale functies van hun hond moet kennen
Je kent je hond beter dan wie dan ook. Je merkt wanneer het niet goed gaat, wanneer ze stiller dan normaal zijn, of niet eten met hun gebruikelijke enthousiasme. Maar dat gevoel omzetten in bruikbare informatie voor de dierenarts vereist iets meer objectiefs: het vermogen om te meten en te beschrijven wat er werkelijk gebeurt in het lichaam van je hond.
Het leren controleren van de vitale functies van je hond thuis vereist niet meer dan een digitale thermometer, een horloge met een secondewijzer, en je eigen ogen en handen. Het duurt minder dan vijf minuten als je er eenmaal bedreven in bent. Nog belangrijker: het geeft je nauwkeurige gegevens om aan je dierenarts door te geven als je telefoon moet bellen om te bepalen of een situatie spoedeisend aandacht nodig heeft — mogelijk bespaart je een tocht midden in de nacht of, in ernstiger gevallen, het leven zelf.
De vijf vitale functies die je moet kennen
1. Lichaamstemperatuur
Normale lichaamstemperatuur bij een hond ligt tussen 38,3°C en 39,2°C. Alles onder 37,8°C (onderkoeling) of boven 39,5°C (koorts) verdient dierenartsen aandacht. Een temperatuur boven 40°C is een medisch noodgeval.
Gebruik een digitale rectale thermometer om de temperatuur van je hond te meten. Smeer de punt in met wat vaseline of glijmiddel op waterbasis. Breng de punt voorzichtig ongeveer 2,5 centimeter in het rectum en hou het vast totdat de thermometer piept. Zorg altijd dat iemand anders de hond stil houdt tijdens dit proces. Oorthermometers speciaal ontworpen voor honden zijn minder nauwkeurig dan rectale metingen, maar kunnen een redelijke indicatie geven als je hond de rectale methode absoluut niet duldt.
Veelvoorkomende oorzaken van koorts zijn infecties, ontstekingen, immuun-gerelateerde aandoeningen en bepaalde gifstoffen. Onderkoeling kan optreden na langdurige blootstelling aan kou, bij pasgeboren puppy's, of als teken van shock.
2. Hartslag (pols)
Normale rusthartslagen variëren aanzienlijk per grootte:
- Grote honden (meer dan 25 kg): 60 tot 100 slagen per minuut
- Middelgrote honden (10 tot 25 kg): 80 tot 120 slagen per minuut
- Kleine honden (onder 10 kg): 100 tot 160 slagen per minuut
- Puppy's: tot 180 slagen per minuut
Om de pols van je hond te voelen, plaats twee vingers — niet je duim — op de femorale arterie, die langs de binnenkant van het achterbeen in het liespelgebied loopt. Druk zacht totdat je een ritmische pols voelt. Tel het aantal slagen dat je in 15 seconden voelt en vermenigvuldig met vier om slagen per minuut te krijgen. Plaats je hand alternatief over de linkerkant van de borst van je hond, net achter de voorbeen, om de hartslag rechtstreeks te voelen.
Een abnormaal snelle hartslag (tachycardie) kan wijzen op pijn, koorts, shock of hartaandoening. Een abnormaal langzame hartslag (bradycardie) kan normaal zijn bij zeer fitte grote honden, maar kan ook bepaalde hartaandoeningen of medicijneffecten aangeven. Onregelmatige ritmes — waarbij de slag niet stabiel aanvoelt — moeten altijd door een dierenarts worden onderzocht.
3. Ademhalingsfrequentie
Een rustende hond zou tussen 10 en 30 keer per minuut moeten ademen. Puppy's en kleine honden ademen iets sneller. Alles wat consistent boven de 40 ademhalingen per minuut in rust ligt, of zware, luidruchtige, of open-bek ademen (buiten normaal hijgen na inspanning), is een zorgpunt.
Om de ademhalingsfrequentie te tellen, kijk je naar hoe de borst of flank van je hond op en neer gaat terwijl ze kalm en stilliggen — idealiter terwijl ze slapen of rusten. Tel elk op-en-neer als één ademhaling. Tel gedurende 30 seconden en vermenigvuldig met twee. Tel je voor grotere nauwkeurigheid een volledige minuut.
Verhoogde rustademhalingsfrequentie is een van de eerste detecteerbare tekenen van hartfalen bij honden. Veel cardiologen bevelen nu aan dat eigenaren van honden met gediagnostiseerde hartaandoening thuis dagelijks de rustademhalingsfrequentie controleren en noteren — een aanhoudend aantal van meer dan 30 ademhalingen per minuut moet aanleiding geven tot een dringend telefoontje naar de dierenarts.
4. Capillaire terugvultijd (CRT)
Capillaire terugvultijd meet hoe snel bloed terugkeert naar de kleine bloedvaten van het tandvleesweefsel nadat druk is uitgeoefend. Het is een snelle en bruikbare indicator van circulatie en doorbloeding. Normale CRT is minder dan twee seconden.
Om CRT te controleren, til de bovenlip van je hond op en druk gedurende twee seconden stevig met een vinger op het tandvlees, laat dan los. Het gebied onder je vinger wordt even wit. Tel hoeveel seconden het duurt voordat de normale roze kleur terugkeert. Als het meer dan twee seconden duurt, of als het tandvlees niet snel de kleur terugkrijgt, kan dit duiden op slechte circulatie, shock of bloedarmoede.
5. Tandvleeskleur
Gezonde tandvleeskleur bij de meeste honden is een zalmroze — vochtig, glad en uniform. Tandvleeskleur is een uitstekend venster naar de algehele gezondheid van je hond en verandert snel wanneer er iets fout gaat.
Leer hoe de normale tandvleeskleur van je hond eruitziet wanneer ze gezond zijn. Gebruik vervolgens de volgende gids wanneer iets fout lijkt:
- Bleek of wit tandvlees — bloedarmoede, interne bloeding, shock of slechte circulatie. Zoek onmiddellijk dierenartsen hulp
- Blauw of grijs tandvlees — zuurstofingebrek (cyanose). Dit is een noodgeval — bel onmiddellijk een dierenarts
- Felrood tandvlees — vroeg hitteberoerte, koolmonoxide blootstelling of bepaalde gifstoffen
- Geel tandvlees — geelzucht, duidt op leveraandoening of afbraak van rode bloedcellen
- Modderachtig bruin tandvlees — soms gezien bij bepaalde giftinname
- Kleverig of droog tandvlees in plaats van vochtig — uitdroging
Hoe je uitdroging kunt controleren
Voer naast tandvlesvochtigheid een huidplooi-test uit. Knijp voorzichtig een plooi van huid op de rug van de nek van je hond of tussen ```