Gezondheid Oudere Kat: Waarschuwingssignalen en Ziektes Herkennen

Hoe oud is een senior kat?

Katten leven aanzienlijk langer dan honden en hun verouderingsproces verloopt anders. De International Cat Care organisatie en WSAVA (World Small Animal Veterinary Association) hanteren de volgende indelingen: katten van 7 tot 10 jaar worden beschouwd als volwassen, katten van 11 tot 14 jaar zijn senior, en katten van 15 jaar en ouder zijn super-senior of geriatrisch. Veel katten tegenwoordig leven tot ver in hun late tienerjaren en zelfs tot hun twintig jaar. Dit betekent dat de seniorenfase van het leven tien jaar of langer kan duren. Het is belangrijk om te weten waar uw kat in dit spectrum valt, zodat u kunt bepalen welk niveau van monitoring en dierenartszorg passend is.

Waarom katten ziektes verbergen

Een van de belangrijkste dingen die u moet begrijpen over de gezondheid van senior katten is dat katten van nature erg goed zijn in het verbergen van ziekte of zwakte. Dit is een overlevingsmechanisme dat geworteld is in hun evolutionaire geschiedenis als zowel roofdier als prooi — in het wild lokt het tonen van kwetsbaarheid aanvallen uit. Daarom heeft een kat, tegen de tijd dat duidelijke ziektetekenen zichtbaar zijn, meestal al geruime tijd last van de aandoening. Dit betekent dat eigenaren actief moeten letten op subtiele veranderingen in plaats van te wachten tot de kat duidelijk ongemak toont. Regelmatige dierenarts controles en scherpe observatie thuis zijn beide essentieel.

WSAVA richtlijnen voor senior katten: controles om de zes maanden

WSAVA adviseert dat senior katten — grofweg katten van 11 jaar en ouder — elke zes maanden een dierenarts gezondheidscontrole ondergaan. Gezien hoe effectief katten ziektes verbergen en hoe snel bepaalde aandoeningen kunnen voortschrijden, zijn jaarlijkse controles onvoldoende voor oudere dieren. Een schema met controles om de zes maanden stelt uw dierenarts in staat om een beeld op te bouwen van de normale waarden van uw kat en afwijkingen vroegtijdig op te sporen. Zelfs bij katten die volledig gezond lijken, worden door routinematig bloed- en urineonderzoek bij deze controles frequent ziekten zoals vroege nierziekte, schildklieraandoening of hoge bloeddruk opgespoord voordat klinische tekenen optreden.

Veel voorkomende aandoeningen bij senior katten

Verschillende aandoeningen worden aanzienlijk vaker naarmate katten ouder worden, en elke eigenaar van een senior kat moet hiervan op de hoogte zijn:

• Chronische nierziekte (CKD) — dit is de meest voorkomende aandoening bij oudere katten. Onderzoeken suggereren dat 30 tot 40 procent van katten ouder dan 12 jaar in enige mate wordt getroffen. De nieren verliezen geleidelijk hun functie in de loop der tijd, en omdat nieren een enorme reservecapaciteit hebben, kunnen tekenen pas zichtbaar worden wanneer aanzienlijke schade is opgetreden.
• Schildklieraandoening (hyperthyroidisme) — de schildklier wordt overactief en produceert te veel schildklierhormoon. Dit is extreem gebruikelijk bij katten ouder dan 10 jaar. Klassieke tekenen zijn gewichtsverlies ondanks een goed of toegenomen eetlust, rusteloosheid, verhoogde vocalisatie, een snelle hartslag, en af en toe braken of diarree. Het is goed behandelbaar zodra het is gediagnosticeerd.
• Diabetes mellitus — vaker voorkomend bij katten van middelbare leeftijd tot ouder, met name gesteriliseerde mannetjes en dieren die overgewicht hebben. Tekenen zijn onder andere verhoogde dorst, verhoogde urineproductie, gewichtsverlies, en een kenmerkend "plantigrade" looppatroon waarbij de kat op haar hakken loopt in plaats van op haar poten.
• Hoge bloeddruk (hypertensie) — treedt vaak secundair op bij CKD of schildklieraandoening. Onbehandeld kan hoge bloeddruk plotselinge blindheid, beroertes en hartveranderingen veroorzaken. Bloeddrukmetingen moeten onderdeel uitmaken van elke senior kattencontrole.
• Tandheelkundige ziekten — treft de overgrote meerderheid van katten ouder dan drie jaar en wordt steeds ernstiger naarmate de kat ouder wordt. Het is een aanzienlijke bron van chronische pijn die vaak onopgemerkt blijft omdat katten blijven eten ondanks pijn in de mond.
• Artritis — aanzienlijk onderdiagnostiseerd bij katten omdat zij pijn niet op dezelfde manier uitdrukken als honden. Tekenen zijn subtiel: terughoudendheid om te springen, veranderingen in groominggedrag, verminderde activiteit, en een minder perfecte vacht.
• Cognitief dysfunctiesyndroom (CDS) — het feline equivalent van dementie. Tekenen zijn desoriëntatie, vocalisatie 's nachts (vaak omschreven als huilen), veranderingen in slaappatronen, verminderde interactie, en ongelukken in huis.

Waarschuwingstekenen om niet te negeren

De volgende veranderingen bij uw senior kat moeten aanleiding geven voor een dierenarts bezoek:

• Gewichtsverlies — elk waarneembaar gewichtsverlies bij een senior kat moet worden onderzocht, zelfs als de kat normaal lijkt te eten. Schildklieraandoening, diabetes, CKD en kanker kunnen allemaal gewichtsverlies veroorzaken.
• Verhoogde wateropname of urinering — vaak het eerste waarneembare teken van CKD of diabetes. Let op het kattenbak voor ongewoon grote klonten of verhoogde frequentie.
• Braken — af en toe braken (bijvoorbeeld haarbal) kan normaal zijn, maar frequent of aanhoudend braken is niet normaal. CKD, schildklieraandoening en inflammatoire darmziekte behoren tot de oorzaken.
• Veranderingen in kattenbak gedrag — buiten de bak gaan, persen, bloed in de urine, of veranderingen in mestconsistentie verdienen allemaal onderzoek.
• Verberging of terugtrekking — een kat die plotseling veel meer tijd verstopt zit of minder belangstelling toont voor interactie kan ziek zijn of pijn hebben.
• Nachtelijke vocalisatie — luid huilen 's nachts, met name bij een kat die dit eerder niet deed, kan wijzen op hoge bloeddruk, cognitieve stoornissen of schildklieraandoening.
• Verwaarloosde vacht — katten die normaal goed zichzelf reinigen maar begin schattig eruit te zien kunnen artritis hebben die grooming pijnlijk maakt, of kunnen om een ander reden ziek zijn. Een slechte vacht verdient altijd onderzoek.
• Veranderingen in springvermogen — terughoudendheid of onvermogen om op eerder bereikbare oppervlakken te springen kan wijzen op artritis of spierzwakte.

IRIS staging voor chronische nierziekte

Als uw kat met CKD wordt gediagnosticeerd, zal uw dierenarts waarschijnlijk het IRIS (International Renal Interest Society) stagingssysteem gebruiken om de ernst van de ziekte in te delen. IRIS staging loopt van Stadium 1 (minimaal verlies van nierfunctie, vaak alleen opspoorbaar bij gespecialiseerd onderzoek) tot Stadium 4 (ernstig verlies van functie met belangrijke klinische tekenen). Staging helpt bij het stellen van behandelingsbeslissingen, inclusief wanneer u moet beginnen met dieetverandering, fosforbinders en bloeddrukbehandeling. Het stadium is gebaseerd op rustende bloedcreatininewaarden die op minstens twee afzonderlijke gelegenheden zijn gemeten, en wordt verder onderverdeeld op basis van de aanwezigheid van eiwit in